Vestigingsklimaat bepalend


Het land van vestiging blijkt nog steeds veel invloed te hebben op het succes van een onderneming. Met de huidige mate van globalisering en digitalisering is dit een opvallende constatering. Wat kunnen we ermee op de aandelenmarkt?

De laatste tien jaar is de productiviteitsgroei wereldwijd sterk gedaald. Daarom is een efficiënte allocatie van arbeid en kapitaal nog belangrijker geworden. Uit een recent onderzoek blijkt dat als het vestigingsklimaat in Europa meer geharmoniseerd zou zijn, het nationaal inkomen van Europa zo’n 20% hoger uit zou komen. Indien Europa meer een Amerikaanse bedrijfscultuur zou volgen, bedraagt de vooruitgang zelfs 30 procent. Niet zo zeer de individuele ondernemingen zijn verantwoordelijk voor deze achterstand maar juist de lokale omstandigheden. Dus onder andere de regelgeving, het regeringsbeleid en het fiscale beleid in een land. Draghi zou dit rapport kunnen omarmen, omdat hij in vrijwel al zijn persconferenties Europese regeringen blijft oproepen om te hervormen.

Volgens het onderzoek zou een Grieks bedrijf bij vestiging in Duitsland vrijwel net zo efficiënt kunnen worden als een Duits bedrijf. Verhuizing van een Duits bedrijf naar Griekenland daarentegen betekent een sterke achteruitgang voor het Duitse bedrijf. Een andere opmerkelijke constatering is dat verplaatsing van een Spaans bedrijf naar Duitsland juist ongunstiger uit zou pakken voor Spaanse ondernemingen. Voor een arbeidsintensieve onderneming is de keuze van het vestigingsland belangrijk als gevolg van taalbarrières, kwaliteit van onderwijs en regelgeving. Voor kapitaalintensieve ondernemingen heeft het meer zin om naar de kwaliteit van de sectoren te kijken. Dit lijkt logisch omdat kapitaalstromen niet gehinderd worden door landgrenzen.

Door de dominantie van multinationals en doordat bedrijven steeds minder gebonden zijn aan lokale aanwezigheid is voor aandelenmarkten het land van vestiging minder relevant. Een aandelenindex van een land is nauwelijks meer een weergave van de onderliggende economie en vooral de sectoren binnen een index zijn bepalend voor het koersverloop. Bij grotere regionale blokken, dus Europa in plaats van de AEX, of als regio’s qua sectorwegingen beter vergelijkbaar zijn, zoals Europa en Japan, krijgt de economische groei meer waarde bij de analyse. Economische groei bepaalt immers de winstgroei en –marges en zijn de basis voor een waardering. Dat de Europese groei onder een Angelsaksische aanpak zou kunnen verbeteren en de winstmarges in de VS ruim boven die in Europa liggen, geven aan dat het economisch potentieel in Europa nog onderbenut is. Verdere hervormingen binnen de landen kunnen de vooruitzichten verbeteren of het zou voor ondernemingen kunnen lonen om hun activiteiten te verplaatsen. Economische analyse blijft daarmee waardevol in het beleggingsbeleid.

Ineke Valke is senior investment strategist bij Rabobank.