Contrast


Terwijl de hele wereld lijkt te willen investeren in Vietnam, is de belangstelling voor Indonesië danig bekoeld de afgelopen jaren. Privatiseringen, een betere bescherming van intellectueel eigendom en duidelijke beleidskeuzes gericht op een snelle ontwikkeling van de exportsector staan aan de basis van het huidige succes van Vietnam.

In Indonesië is bijna het tegenovergestelde aan de hand: de regering kiest voor een steeds populistischere koers die de consument moet ondersteunen en ten koste gaat van de concurrentiepositie van het bedrijfsleven. Grote exportbedrijven blijven weg of vertrekken naar andere Aziatische landen. Vietnam is daarbij favoriet.

Het contrast tussen Vietnam en Indonesië is een van de grootste in de opkomende wereld momenteel. Het gaat hier vooral om duidelijke strategische beleidskeuzes en een effectieve uitvoering. Vietnam levert hier indrukwekkende resultaten. Natuurlijk speelt het politieke systeem een grote rol: keuzes zijn makkelijker te maken en hervormingen te implementeren als beleidsmakers geen rekening hoeven te houden met een herverkiezing of een onwillig lokaal bestuur. 

Ongekend

Maar dan nog: het exportsucces dat Vietnam geboekt heeft de afgelopen decennia is ongekend. In de laatste twintig jaar zijn Vietnamese exporten vijfmaal harder gegroeid dan gemiddeld in de opkomende wereld en tweemaal harder dan in China, het land dat bekend staat als de absolute exportkampioen. En het is vooral in de laatste jaren dat Vietnam wegloopt bij de concurrentie.

De sterke instroom van buitenlands kapitaal – alleen al aan directe investeringen komt er zo’n 20 miljard Amerikaanse dollar op jaarbasis binnen – houdt de valuta stabiel, waardoor het relatief makkelijk is voor de autoriteiten om inflatie en de rente laag te houden. De consumptieboom die hiervan het gevolg is, is momenteel een van de sterkste van de hele opkomende wereld. 

Speculatief geld

In Indonesië is de inflatie ook laag geweest de laatste jaren en ook hieraan ligt buitenlandse kapitaalinstroom ten grondslag. Alleen het grote verschil met Vietnam is dat directe investeringen nauwelijks naar de industriële sector gaan en dat er vooral veel speculatief geld af is gekomen op het renteverschil tussen Indonesië en de VS. Nu de koers van de regering in Jakarta duidelijk populistischer aan het worden is, staan deze laatste investeringen onder druk en wordt het lastiger de rupiah stabiel te houden. 

Dit zal tot hogere inflatie leiden, wat voor de regering wellicht aanleiding wordt om met nog meer prijsinterventies de Indonesische consument te hulp te komen. Al met al zal het investeringsklimaat er niet op vooruit gaan. En laat nou juist dit de sleutel zijn tot productieve buitenlandse directe investeringen, exportsucces en hoge en stabiele economische groei. In de jaren 90 lag de tijger Indonesië mijlenver voor op het straatarme Vietnam. Nu is het zich razendsnel ontwikkelende Vietnam een voorbeeld geworden voor het stagnerende en steeds meer in zichzelf gekeerde Indonesië.